Mang tri thức phục vụ khách hàng
Mang tri thức phục vụ khách hàng
Những thay đổi dự kiến liên quan đến giảm trừ thuế TNCN từ năm 2026 đang nhận được nhiều sự quan tâm từ doanh nghiệp và người lao động, đặc biệt sau thông tin về mốc thu nhập 28,63 triệu đồng/tháng.
Tuy nhiên, dưới góc độ quản trị thuế và kiểm soát payroll, đây không đơn thuần là câu chuyện tăng mức giảm trừ gia cảnh mà còn liên quan trực tiếp đến dữ liệu nhân sự, quy trình khấu trừ thuế và hồ sơ quyết toán của doanh nghiệp.
Theo các nội dung đang được đề xuất trong dự thảo hướng dẫn Luật Thuế Thu nhập cá nhân sửa đổi, mức thu nhập khoảng 28,63 triệu đồng/tháng chỉ là trường hợp giả định khi người nộp thuế:
Người nộp thuế có 01 người phụ thuộc
Có phát sinh chi phí y tế và giáo dục theo mức tối đa được giảm trừ
Đã áp dụng đầy đủ các khoản giảm trừ hợp lệ trước khi tính thuế
Điều này đồng nghĩa:
Đây không phải mức miễn thuế cố định áp dụng cho mọi cá nhân có thu nhập dưới 28,63 triệu đồng/tháng.
Theo Điều 8 Luật Thuế Thu nhập cá nhân 2025:
Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất
Trong đó:
Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế – Các khoản giảm trừ
Thu nhập chịu thuế = Tổng thu nhập – Các khoản được miễn
Do đó, số thuế thực tế phát sinh còn phụ thuộc vào:
Mức lương chịu thuế
Bảo hiểm bắt buộc
Số lượng người phụ thuộc
Khoản giảm trừ hợp lệ
Hồ sơ chứng minh đi kèm
Vì vậy, doanh nghiệp không nên truyền thông nội bộ theo hướng: Lương dưới 28,63 triệu đồng sẽ không phải đóng thuế TNCN.
Giảm trừ gia cảnh
Theo Điều 1 Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15:
Người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng
Người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng/người
Giảm trừ chi phí y tế
Theo khoản 2 Điều 49 Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế TNCN 2025:
Cá nhân cư trú được giảm trừ các khoản chi khám chữa bệnh tại cơ sở y tế trong nước
Thuộc phạm vi danh mục do bảo hiểm y tế chi trả
Mức tối đa: 23 triệu đồng/năm
Giảm trừ chi phí giáo dục – đào tạo
Người nộp thuế được giảm trừ đối với:
Học phí mầm non
Giáo dục phổ thông
Giáo dục nghề nghiệp
Đại học
Các kỹ năng chuyên môn khác theo quy định
Mức giảm trừ tối đa là 24 triệu đồng/năm
Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp hiện vẫn đang vận hành payroll theo dữ liệu người phụ thuộc chưa được rà soát định kỳ.
Trong giai đoạn chính sách chưa thay đổi, các sai lệch này có thể chưa tạo ra chênh lệch đáng kể. Tuy nhiên, khi mức giảm trừ gia cảnh và các khoản giảm trừ bổ sung thay đổi từ năm 2026, các vấn đề tồn đọng rất dễ bộc lộ rõ hơn tại thời điểm:
Quyết toán thuế
Thanh tra thuế
Đối chiếu dữ liệu khấu trừ TNCN
Đặc biệt với doanh nghiệp có:
Số lượng lao động lớn
Biến động nhân sự thường xuyên
Payroll xử lý phân tán giữa HR và kế toán
Thì rủi ro sai lệch dữ liệu sẽ cao hơn đáng kể nếu không có quy trình kiểm soát phù hợp.
Dưới góc độ kiểm toán và compliance, thay đổi về giảm trừ thuế TNCN không chỉ tác động đến người lao động mà còn làm gia tăng rủi ro vận hành nếu doanh nghiệp không chuẩn hóa dữ liệu từ sớm.
Kiểm tra đầy đủ hồ sơ của người phụ thuộc
Nhiều doanh nghiệp hiện nay đang gặp tình trạng:
Đăng ký người phụ thuộc chưa đầy đủ
Hồ sơ chứng minh không đầy đủ
Cập nhật thông tin chậm so với thời điểm tính giảm trừ
Điều này có thể dẫn đến:
Khấu trừ sai số thuế TNCN
Sai lệch dữ liệu quyết toán
Phát sinh hoàn thuế hoặc truy thu thuế sau thanh tra
Đối chiếu dữ liệu payroll với dữ liệu kê khai thuế
Việc thay đổi mức giảm trừ gia cảnh có thể khiến phát sinh chênh lệch nếu hệ thống không được cập nhật đồng bộ:
Dữ liệu payroll
Dữ liệu khấu trừ thuế
Hồ sơ quyết toán cuối năm
Doanh nghiệp nên rà soát:
Cấu trúc lương NET/GROSS
Các khoản phụ cấp chịu thuế
Thiết lập phần mềm tính lương
Dữ liệu khấu trừ thuế điện tử
Quy trình phối hợp giữa HR – payroll – kế toán thuế.
Kiểm soát chứng từ giảm trừ và hồ sơ quyết toán
Theo hướng dẫn tại Công văn 1296/CT-NVT năm 2026, hồ sơ quyết toán thuế TNCN yêu cầu:
Tờ khai quyết toán
Phụ lục người phụ thuộc
Chứng từ khấu trừ
Hồ sơ chứng minh giảm trừ
Tài liệu liên quan đến các khoản đóng góp và thu nhập khác
Nếu hồ sơ giảm trừ không được lưu trữ đầy đủ hoặc dữ liệu đối soát không đồng nhất, rủi ro phát sinh khi thanh tra thuế sẽ tăng đáng kể..
Trường hợp 1: Khấu trừ sai do chưa cập nhật người phụ thuộc
Một doanh nghiệp có nhân sự đã phát sinh thêm người phụ thuộc nhưng chưa hoàn tất hồ sơ đăng ký giảm trừ đúng thời điểm.
Payroll vẫn áp dụng dữ liệu cũ trong nhiều tháng liên tiếp, dẫn đến:
Khấu trừ thuế cao hơn thực tế
Phát sinh hoàn thuế khi quyết toán
Tăng khối lượng xử lý hồ sơ cuối năm
Trường hợp 2: HR và kế toán sử dụng dữ liệu không đồng nhất
Bộ phận HR cập nhật thay đổi nhân sự nhưng dữ liệu trên hệ thống payroll chưa được đồng bộ kịp thời.
Kết quả dẫn đến số liệu khấu trừ thuế, dữ liệu quyết toán và hồ sơ lao động xuất hiện chênh lệch khi đối chiếu với cơ quan thuế.
Trường hợp 3: Payroll chưa cập nhật chính sách giảm trừ mới
Doanh nghiệp tiếp tục sử dụng thiết lập phần mềm theo mức giảm trừ cũ trong giai đoạn đầu năm 2026.
Điều này có thể dẫn đến việc:
Tính sai thu nhập tính thuế
Khấu trừ sai nghĩa vụ TNCN
Phải điều chỉnh dữ liệu hàng loạt khi quyết toán
Dữ liệu người phụ thuộc và hồ sơ chứng minh giảm trừ
Chính sách lương NET/GROSS
Mapping giữa payroll và dữ liệu PIT
Thiết lập phần mềm tính lương và khấu trừ thuế
Quy trình phối hợp giữa HR – payroll – kế toán thuế
Hồ sơ quyết toán và chứng từ khấu trừ TNCN
Tính đồng nhất giữa dữ liệu nội bộ và dữ liệu kê khai thuế điện tử
Trong bối cảnh cơ quan thuế ngày càng tăng cường đối chiếu dữ liệu điện tử giữa payroll, bảo hiểm và hệ thống khấu trừ thuế, việc chuẩn hóa dữ liệu nhân sự sẽ trở thành yêu cầu quản trị rủi ro thay vì chỉ là nghiệp vụ hành chính
Lưu ý: Bài viết được xây dựng dựa trên các thông tin dự thảo và nội dung đang được lấy ý kiến tại thời điểm đăng tải. Chính sách chính thức có thể thay đổi theo văn bản ban hành cuối cùng của cơ quan có thẩm quyền.
CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ TƯ VẤN CHUẨN VIỆT (VIETVALUES)
Địa chỉ: 33 Phan Văn Khỏe, Phường Chợ Lớn, TP.HCM
Hotline: 0919 696 168
Website: www.vietvalues.com
Email: admin@vietvalues.com
