Mang tri thức phục vụ khách hàng
Mang tri thức phục vụ khách hàng
Nghị định 125/2020/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 19/10/2020 nhằm quy định về các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn; đồng thời quy định mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền xử phạt và trình tự xử lý đối với các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm.
Đây là một trong những văn bản pháp lý quan trọng mà mọi doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam cần tuân thủ. Không chỉ tác động đến công tác kế toán và thuế, Nghị định còn ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống kiểm soát nội bộ, quản trị rủi ro và mức độ tuân thủ của doanh nghiệp trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế.
Nghị định quy định cụ thể các mức xử phạt đối với những hành vi vi phạm thủ tục hành chính về thuế như:
- Chậm đăng ký thuế.
- Không thông báo thay đổi thông tin đăng ký thuế.
- Chậm nộp hồ sơ khai thuế.
- Khai sai hoặc khai không đầy đủ hồ sơ thuế.
- Không cung cấp hoặc cung cấp không đầy đủ hồ sơ, tài liệu theo yêu cầu của cơ quan thuế.
- Không chấp hành quyết định kiểm tra, thanh tra thuế.
Mức xử phạt được áp dụng tùy theo tính chất, mức độ vi phạm và thời gian chậm thực hiện nghĩa vụ.
Một trong những nội dung được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm là xử phạt đối với hành vi khai sai làm thiếu nghĩa vụ thuế.
Theo Nghị định, trường hợp người nộp thuế kê khai không chính xác dẫn đến thiếu số thuế phải nộp hoặc làm tăng số thuế được miễn, giảm, hoàn thì ngoài việc phải:
- nộp đủ số thuế thiếu;
- nộp tiền chậm nộp;
còn có thể bị xử phạt bằng 20% số thuế khai thiếu theo quy định.
Đây là nhóm vi phạm thường được phát hiện trong quá trình thanh tra thuế và kiểm toán tuân thủ.
Nghị định phân biệt rõ giữa "khai sai" và "trốn thuế".
Các hành vi như:
- không nộp hồ sơ khai thuế;
- không lập hóa đơn khi bán hàng;
- sử dụng hóa đơn bất hợp pháp;
- ghi nhận doanh thu không đúng thực tế;
- sử dụng chứng từ giả nhằm làm giảm nghĩa vụ thuế
đều có thể bị xác định là hành vi trốn thuế.
Tùy theo tính chất, tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ, mức xử phạt có thể từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn, đồng thời doanh nghiệp vẫn phải nộp đủ số tiền thuế và tiền chậm nộp theo quy định.
Bên cạnh vi phạm về thuế, Nghị định dành riêng một chương quy định xử phạt đối với các hành vi liên quan đến hóa đơn.
Một số hành vi phổ biến gồm:
- Không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.
- Lập hóa đơn không đúng thời điểm.
- Lập sai loại hóa đơn.
- Không thực hiện đúng quy định về phát hành hóa đơn.
- Làm mất, cháy, hỏng hóa đơn.
- Cho, bán hoặc sử dụng hóa đơn không hợp pháp.
Đối với từng hành vi, Nghị định quy định mức xử phạt cụ thể cùng các biện pháp khắc phục như buộc lập hóa đơn, hủy hóa đơn hoặc nộp lại khoản lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm.
Ngoài việc quy định mức phạt, Nghị định còn đưa ra nhiều nguyên tắc quan trọng trong quá trình xử lý vi phạm, bao gồm:
- Mức phạt đối với tổ chức thông thường bằng hai lần mức phạt áp dụng đối với cá nhân (trừ một số trường hợp đặc biệt theo quy định).
- Một hành vi vi phạm chỉ bị xử phạt một lần nhưng nếu thực hiện nhiều hành vi khác nhau sẽ bị xử phạt đối với từng hành vi.
- Ngoài tiền phạt, doanh nghiệp còn có thể phải thực hiện các biện pháp khắc phục như truy thu thuế, nộp tiền chậm nộp, điều chỉnh hồ sơ khai thuế hoặc lập bổ sung hóa đơn.
Qua quá trình kiểm toán và tư vấn cho nhiều doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực, VietValues nhận thấy phần lớn các khoản xử phạt không xuất phát từ hành vi cố ý mà đến từ những hạn chế trong công tác quản trị nội bộ, chẳng hạn:
- Quy trình lập và kiểm soát hóa đơn chưa chặt chẽ.
- Chưa đối chiếu thường xuyên giữa kế toán, thuế và doanh thu thực tế.
-Thiếu cơ chế rà soát hồ sơ khai thuế trước khi nộp.
-Chưa cập nhật kịp thời các thay đổi của pháp luật thuế.
-Phụ thuộc hoàn toàn vào một cá nhân thực hiện công tác kế toán, thiếu cơ chế kiểm tra chéo.
Những rủi ro này có thể dẫn đến truy thu thuế, xử phạt vi phạm hành chính, ảnh hưởng đến dòng tiền và uy tín của doanh nghiệp.
Để hạn chế rủi ro theo quy định của Nghị định 125/2020/NĐ-CP, doanh nghiệp nên:
- Rà soát định kỳ hồ sơ khai thuế và chứng từ kế toán.
-Thiết lập quy trình kiểm soát việc lập và phát hành hóa đơn.
-Kiểm tra sự phù hợp giữa doanh thu, hóa đơn và số liệu kế toán.
-Thực hiện tự đánh giá tuân thủ trước các kỳ thanh tra, kiểm tra thuế.
-Chủ động cập nhật các quy định pháp luật mới về thuế và hóa đơn.
Việc đầu tư cho hệ thống kiểm soát nội bộ và tuân thủ ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu đáng kể nguy cơ bị xử phạt, truy thu thuế và các tranh chấp phát sinh trong quá trình thanh tra.
Nghị định 125/2020/NĐ-CP không chỉ là văn bản quy định về xử phạt mà còn là cơ sở để doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản trị thuế và kiểm soát nội bộ hiệu quả. Việc hiểu đúng các quy định, nhận diện sớm rủi ro và chủ động tuân thủ sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí phát sinh, nâng cao tính minh bạch và tạo nền tảng phát triển bền vững.
.png)
