4 RỦI RO TÀI CHÍNH NGHIÊM TRỌNG NẾU DOANH NGHIỆP BỊ KHÓA TÀI KHOẢN HẢI QUAN VNACCS

Tổng cục Hải quan đã chính thức ban hành yêu cầu bắt buộc: Toàn bộ các doanh nghiệp phải hoàn thành rà soát và làm sạch dữ liệu tài khoản trên Hệ thống VNACCS trước ngày 31/12/2026. Kể từ ngày 01/01/2027, những tài khoản chưa hoàn thành chuẩn hóa thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc gia về Dân cư sẽ bị khóa tự động.

Dưới góc nhìn của các chuyên gia kiểm toán và tư vấn quản trị rủi ro tại VietValues, đây không đơn thuần là một thủ tục hành chính logistics thông thường. Việc bị dừng quyền khai báo hải quan ngay đầu năm tài chính mới sẽ kích hoạt một chuỗi hệ lụy dây chuyền, đe dọa trực tiếp đến cấu trúc chi phí, tính tuân thủ pháp lý và dòng tiền của doanh nghiệp.

Dưới đây là 4 rủi ro tài chính trọng yếu mà Hội đồng Quản trị, Giám đốc Tài chính (CFO) và Kế toán trưởng cần đặc biệt lưu ý.

1. Chi phí lưu kho, lưu bãi và giữ container tại cảng 

Khi tài khoản VNACCS bị khóa, hoạt động thông quan hàng hóa lập tức rơi vào trạng thái "đóng băng". Hàng hóa nhập khẩu kẹt lại tại cảng, container hàng xuất khẩu không thể xếp lên tàu.

Hậu quả là các chi phí lưu bãi tại cảng và phí lưu container sẽ bị tính theo ngày với biểu phí lũy tiến cực kỳ khắc nghiệt. Đối với các doanh nghiệp có sản lượng xuất nhập khẩu lớn hoặc các doanh nghiệp FDI phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu, chi phí phát sinh ngoài kế hoạch này có thể lên tới hàng chục ngàn USD chỉ sau một tuần ách tắc. Điều này trực tiếp phá vỡ hạn mức ngân sách chi phí đã được phê duyệt của doanh nghiệp.

2. Thiệt hại do vi phạm hợp đồng và chậm giao hàng 

Trễ hạn thông quan đồng nghĩa với việc đứt gãy chuỗi cung ứng toàn diện. Doanh nghiệp phải đối mặt với hai kịch bản tiêu cực: chậm tiến độ giao thành phẩm cho đối tác nước ngoài hoặc thiếu hụt nguyên vật liệu khiến dây chuyền nhà máy phải dừng hoạt động.

Dưới góc độ kế toán và kiểm toán, doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với nghĩa vụ trích lập các khoản dự phòng tổn thất lớn cho các khoản phạt vi phạm hợp đồng (thường chiếm từ 2% - 10% giá trị hợp đồng). Nguy hiểm hơn, việc không đáp ứng đúng cam kết tiến độ có thể khiến doanh nghiệp bị đối tác chấm dứt quyền nhà cung ứng chiến lược, gây thiệt hại doanh thu dài hạn.

3. Chi phí logistics phát sinh làm đảo lộn ngân sách vận hành 

Để cứu vãn các hợp đồng cốt lõi trước nguy cơ bị hủy bỏ hoặc phạt đền bù, Ban điều hành buộc phải phê duyệt các phương án logistics khẩn cấp thay thế. Thay vì vận chuyển đường biển theo kế hoạch, doanh nghiệp phải chuyển sang đường hàng không hỏa tốc (Air Cargo).

Chi phí vận chuyển hàng không thường cao gấp 3 đến 5 lần so với đường biển. Việc chi trả cho các giải pháp khẩn cấp này sẽ biến một đơn hàng từ mức biên lợi nhuận kỳ vọng dương thành một khoản lỗ thực tế hiển hiện trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.

4. Đứt gãy dòng tiền và ngưng trệ hoạt động sản xuất, kinh doanh 

Một lượng vốn lưu động khổng lồ của doanh nghiệp sẽ bị ứ đọng trong các lô hàng chưa thể thông quan. Hàng hóa không thể xuất khẩu để hoàn thiện thủ tục ghi nhận doanh thu và thu hồi công nợ; nguyên vật liệu nhập khẩu không thể giải phóng để đưa vào sản xuất tạo ra thành phẩm.

Khi mạch dòng tiền bị nghẽn trong khi các nghĩa vụ tài chính cố định (như lương nhân công, lãi vay ngân hàng, nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước) vẫn đến hạn chi trả đều đặn, doanh nghiệp rất dễ rơi vào trạng thái mất cân đối thanh khoản tạm thời, làm suy giảm nghiêm trọng chỉ số thanh toán nhanh của doanh nghiệp.

Khuyến nghị kiểm soát nội bộ từ chuyên gia VietValues

Để bảo vệ chuỗi cung ứng và ngăn ngừa các sai sót trọng yếu ảnh hưởng đến báo cáo tài chính năm tới, VietValues khuyến nghị Ban Giám đốc và Kế toán trưởng cần chủ động thực hiện ngay các hành động kiểm soát sau:

• Rà soát danh mục tài khoản: Chỉ đạo bộ phận Xuất nhập khẩu/Logistics lập checklist toàn bộ các tài khoản VNACCS đang sử dụng dưới pháp nhân của công ty để phân loại tình trạng dữ liệu.

• Thực hiện chuẩn hóa trước hạn: Chủ động truy cập https://dksd.customs.gov.vn để hoàn thành đồng bộ thông tin tài khoản với CSDL quốc gia về Dân cư và tích hợp chữ ký số mới nhất trước ngày 31/12/2026. Doanh nghiệp nên hoàn thiện sớm trong các quý đầu năm để tránh rủi ro nghẽn mạng hệ thống vào phút chót.

• Đánh giá rủi ro tuân thủ: Đưa nội dung này vào chương trình rà soát rủi ro thường niên của Ban kiểm soát nội bộ nhằm đảm bảo tính liên tục của hoạt động kinh doanh (Business Continuity Plan - BCP).

Tại VietValues, chúng tôi không chỉ cung cấp dịch vụ kiểm toán độc lập chất lượng cao mà còn đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc nhận diện sớm các rủi ro tuân thủ pháp lý, tối ưu hóa hệ thống kiểm soát nội bộ và bảo vệ an toàn dòng tiền.

Quý doanh nghiệp cần tư vấn chuyên sâu về các giải pháp quản trị rủi ro tài chính hoặc soát xét tính tuân thủ trong hoạt động vận hành, xin vui lòng liên hệ với đội ngũ chuyên gia của VietValues để được hỗ trợ kịp thời.

THÔNG TIN LIÊN HỆ

CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ TƯ VẤN CHUẨN VIỆT (VIETVALUES)

Địa chỉ: 33 Phan Văn Khỏe, Phường Chợ Lớn, TP.HCM

Hotline: 0919 696 168

Website: www.vietvalues.com

Email: admin@vietvalues.com

Zalo OA: https://zalo.me/1205575301328198469