1. Tổng quan

Nghị định 95/2016/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 01/07/2016 và quy định hành vi vi phạm, hình thức và mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền xử phạt và thẩm quyền lập biên bản trong lĩnh vực thống kê nhà nước. Nghị định này hướng dẫn việc xử lý vi phạm theo Luật Thống kê 2015 (Luật Thống kê giao việc xử phạt cho Nghị định 95/2016/NĐ-CP).

2. Nhóm hành vi vi phạm chính

Chương II của Nghị định chia các hành vi vi phạm thành những nhóm sau:

• Vi phạm trong hoạt động điều tra thống kê.

• Vi phạm thời hạn báo cáo thống kê, báo cáo tài chính gửi cơ quan thống kê nhà nước.

• Vi phạm về phương pháp thống kê.

• Vi phạm yêu cầu chính xác của báo cáo thống kê.

• Vi phạm về sử dụng cơ sở dữ liệu thống kê, cơ sở dữ liệu hành chính.

• Vi phạm về phổ biến thông tin thống kê.

• Vi phạm về sử dụng thông tin thống kê.

3. Cấu trúc

• Chương I: Quy định chung (phạm vi, đối tượng bị xử phạt, hình thức xử phạt, thời hiệu...).

• Chương II: Hành vi vi phạm, hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả.

• Chương III: Thẩm quyền xử phạt và thẩm quyền lập biên bản.

• Chương IV: Điều khoản thi hành.

4. Các lần sửa đổi

Nghị định 100/2021/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/01/2022) có 3 điều. Theo Tổng cục Thống kê, nghị định này:

• Bãi bỏ khoản 6 Điều 2 của Nghị định 95/2016.

• Quy định hộ kinh doanh, hộ gia đình vi phạm bị xử phạt như cá nhân.

• Sắp xếp lại thứ tự các mức phạt tại Điều 17 theo hướng tăng dần.

• Sửa các quy định về thời điểm tính thời hiệu xử phạt (thực hiện theo khoản 1 Điều 6 Luật Xử lý vi phạm hành chính) và về vi phạm hành chính nhiều lần.

Nghị định 362/2026/NĐ-CP là thay đổi mới nhất. Theo báo chí, nghị định này sửa đổi, bổ sung Nghị định 95/2016 (đã được sửa bởi Nghị định 100/2021), trong đó có Điều 16 về thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND và Điều 17. Nó cũng bổ sung biện pháp khắc phục hậu quả như buộc hủy bỏ báo cáo thống kê. Điểm cần lưu ý:

• Nghị định 362/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 02/11/2026, tức là chưa có hiệu lực tại thời điểm hôm nay (06/10/2026).

• Với hành vi xảy ra và kết thúc trước ngày nghị định mới có hiệu lực mà đang được xem xét giải quyết, vẫn áp dụng Nghị định 95/2016 đã được sửa đổi bởi Nghị định 100/2021.