THU NHẬP CHỊU THUẾ VÀ THU NHẬP TÍNH THUẾ: ĐIỂM DỄ SAI KHI KIỂM TRA TIỀN LƯƠNG

Trong quá trình tính lương và khấu trừ thuế TNCN, không ít doanh nghiệp vẫn nhầm lẫn giữa hai khái niệm thu nhập chịu thuế và thu nhập tính thuế.

Đây tưởng như chỉ là một vấn đề về cách tính thuế, nhưng nếu xác định sai ngay từ đầu, doanh nghiệp có thể phải điều chỉnh lại bảng lương, số thuế TNCN đã khấu trừ và hồ sơ quyết toán. Đồng thời, các khoản chi liên quan đến tiền lương cũng có thể được xem xét lại về hồ sơ và điều kiện tính vào chi phí được trừ.

THU NHẬP CHỊU THUẾ VÀ THU NHẬP TÍNH THUẾ KHÁC NHAU NHƯ THẾ NÀO?

Thu nhập chịu thuế là các khoản thu nhập thuộc diện phải chịu thuế TNCN theo quy định.

Sau khi xác định thu nhập chịu thuế, doanh nghiệp tiếp tục xem xét các khoản được miễn hoặc không tính vào thu nhập chịu thuế và các khoản giảm trừ theo quy định để xác định thu nhập tính thuế.

Nói cách khác, thu nhập chịu thuế là một bước quan trọng trong quá trình xác định nghĩa vụ thuế, còn thu nhập tính thuế là căn cứ để áp dụng biểu thuế và xác định số thuế TNCN phải nộp.

Vì vậy, kế toán không nên lấy tổng số tiền người lao động thực nhận hoặc tổng số tiền doanh nghiệp đã chi trả làm căn cứ duy nhất để xác định thu nhập tính thuế.

NHỮNG KHOẢN NÀO DỄ BỊ NHẦM LẪN?

Trong thực tế, các khoản liên quan đến tiền lương thường có nhiều hình thức khác nhau như tiền lương, tiền công, tiền thưởng, phụ cấp, trợ cấp, tiền ăn giữa ca, hỗ trợ người lao động hoặc các khoản phúc lợi.

Điểm cần lưu ý là tên gọi của khoản chi không quyết định hoàn toàn cách xử lý thuế.

Một khoản được doanh nghiệp gọi là phụ cấp hoặc hỗ trợ chưa chắc đã được miễn thuế. Ngược lại, một số khoản đáp ứng đúng điều kiện theo quy định có thể được loại trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.

Do đó, kế toán cần xem xét bản chất khoản chi, điều kiện hưởng, mức chi, hồ sơ chứng minh và chính sách áp dụng tại doanh nghiệp trước khi xác định nghĩa vụ thuế.

PHÂN LOẠI SAI CÓ THỂ DẪN ĐẾN RỦI RO GÌ?

Nếu doanh nghiệp xác định sai thu nhập chịu thuế hoặc thu nhập tính thuế, một số rủi ro có thể phát sinh.

Thứ nhất, số thuế TNCN khấu trừ của người lao động có thể bị tính sai.

Thứ hai, doanh nghiệp có thể phải điều chỉnh tờ khai thuế và hồ sơ quyết toán TNCN nếu phát hiện số liệu kê khai không phù hợp.

Thứ ba, trường hợp số thuế phải nộp bị thiếu, doanh nghiệp có thể phát sinh nghĩa vụ tiền chậm nộp và các vấn đề liên quan đến xử lý vi phạm về thuế theo quy định.

Thứ tư, đối với các khoản chi tiền lương, tiền thưởng và phụ cấp, cơ quan thuế hoặc kiểm toán có thể yêu cầu doanh nghiệp cung cấp thêm hồ sơ để đánh giá tính hợp lý, hợp lệ và điều kiện ghi nhận chi phí.

Đặc biệt, với doanh nghiệp có số lượng lao động lớn, chỉ một cách phân loại sai trong chính sách tiền lương cũng có thể ảnh hưởng đến số liệu của nhiều kỳ và nhiều người lao động.

Khi kiểm tra chi phí nhân sự, kiểm toán không chỉ xem doanh nghiệp đã chi bao nhiêu tiền cho người lao động.

Điều quan trọng là phải xác định khoản chi đó có thực sự phát sinh, có liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp, có đầy đủ hồ sơ chứng từ và được xử lý phù hợp về mặt kế toán và thuế hay không.

Một số hồ sơ thường cần được đối chiếu gồm hợp đồng lao động, phụ lục hợp đồng, bảng lương, quy chế tiền lương, chính sách thưởng và phụ cấp, chứng từ thanh toán, hồ sơ khấu trừ thuế TNCN và hồ sơ quyết toán thuế.

Việc các hồ sơ này không thống nhất với nhau có thể tạo ra rủi ro khi doanh nghiệp được kiểm tra hoặc quyết toán thuế.

KẾT LUẬN

Doanh nghiệp nên chủ động kiểm tra lại toàn bộ chính sách tiền lương và các khoản chi cho người lao động.

Cần xác định rõ bản chất của từng khoản thu nhập, kiểm tra điều kiện áp dụng đối với các khoản miễn thuế hoặc không tính vào thu nhập chịu thuế, đối chiếu giữa hợp đồng lao động, quy chế nội bộ và bảng lương thực tế.

Đồng thời, cần đảm bảo số liệu giữa bảng lương, sổ kế toán, tờ khai thuế TNCN và hồ sơ quyết toán được thống nhất.

Sai sót về thuế TNCN đôi khi không bắt đầu từ một phép tính sai, mà bắt đầu từ việc doanh nghiệp xác định sai bản chất của một khoản thu nhập.

Vì vậy, thay vì chỉ kiểm tra số thuế phải nộp, doanh nghiệp nên rà soát từ gốc: khoản chi là gì, căn cứ nào để chi, hồ sơ có đầy đủ không và cách xử lý kế toán, thuế đã phù hợp chưa.

Chủ động kiểm tra trước sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro điều chỉnh chi phí, truy thu thuế và phát sinh nghĩa vụ tài chính khi quyết toán.

Nếu doanh nghiệp của bạn đang có nhiều khoản phụ cấp, thưởng hoặc chính sách phúc lợi cho người lao động, đây là thời điểm phù hợp để rà soát lại trước khi quyết toán.

THÔNG TIN LIÊN HỆ

CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ TƯ VẤN CHUẨN VIỆT (VIETVALUES) 

Địa chỉ: 33 Phan Văn Khỏe, Phường Chợ Lớn, TP.HCM 

Hotline: 0919 696 168 

Website: www.vietvalues.com 

Email: admin@vietvalues.com

ZALO OA: https://zalo.me/1205575301328198469