Nghị định 90/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 14/4/2025, có hiệu lực kể từ ngày ký, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 17/2012/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Kiểm toán độc lập. Nghị định gồm 5 điều, tập trung vào hai nội dung sửa đổi quan trọng nhất trong lĩnh vực kiểm toán độc lập hiện nay.
Thứ nhất, Nghị định mở rộng đối tượng bắt buộc phải kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm. Bên cạnh các nhóm đã được quy định trước đây (doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, tổ chức tín dụng, công ty đại chúng...), Nghị định bổ sung thêm nhóm "doanh nghiệp khác có quy mô lớn" phải thực hiện kiểm toán bắt buộc nếu thỏa mãn ít nhất 2 trong 3 tiêu chí: có bình quân trên 200 lao động tham gia bảo hiểm xã hội mỗi năm, tổng doanh thu năm trên 300 tỷ đồng, hoặc tổng tài sản trên 100 tỷ đồng. Nghị định cũng quy định rõ nguyên tắc xác định các tiêu chí này (dựa trên báo cáo tài chính và dữ liệu bảo hiểm xã hội của năm liền kề trước đó), đồng thời cho phép doanh nghiệp được miễn kiểm toán bắt buộc nếu có 2 năm liên tiếp không còn đáp ứng tiêu chí quy mô lớn, cho đến khi đáp ứng trở lại.
Thứ hai, Nghị định kéo dài thời hạn ký báo cáo kiểm toán của kiểm toán viên hành nghề cho một đơn vị được kiểm toán từ 3 năm liên tục (theo quy định cũ tại Nghị định 17/2012/NĐ-CP) lên thành 5 năm liên tục, nhằm tạo điều kiện linh hoạt hơn cho hoạt động hành nghề kiểm toán.
Về quy định chuyển tiếp, các kiểm toán viên đã ký báo cáo kiểm toán cho một đơn vị trước ngày 01/01/2025 được tiếp tục ký theo quy định mới (5 năm); đồng thời, các doanh nghiệp căn cứ vào số liệu tài chính và lao động của năm 2024 để xác định nghĩa vụ kiểm toán bắt buộc áp dụng từ báo cáo tài chính năm 2025 trở đi.
Đây là văn bản pháp lý quan trọng mà các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp có quy mô lớn nhưng chưa thuộc diện kiểm toán bắt buộc trước đây, cần rà soát kỹ để xác định xem mình có thuộc đối tượng phải thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính theo quy định mới hay không.